Stap 3: Maximaal Diafragma

Hoe groot je maximale diafragma is kan van grote invloed zijn op hoe je foto’s eruit zien. Kort gezegd: Hoe groter je maximale diafragma hoe beter. Maar wacht nog even met naar de winkel rennen om meteen een lens met een zo groot mogelijk diafragma aan te schaffen, we zullen eerst uitleggen wat precies de effecten zijn. Hoe groter het maximale diafragma hoe duurder de lens.

Diafragma

Voordat we over het maximum diafragma beginnen kijken we eerst even naar de term ‘diafragma’. Het diafragma is de opening in de lens die het licht doorlaat. Deze opening is gemaakt van metalen of kunststof ‘lamellen’ die kunnen bewegen. Door de lamellen te bewegen kan de opening groter of kleiner worden gemaakt. Hoe groter de opening hoe meer licht er door de lens op de sensor valt en hoe kleiner de opening hoe minder licht.

Er bestaat een standaard schaal om de grootte van de diafragma opening aan te duiden:

1.01.42.02.84.08.011.016.022.0

Om het verwarrend te maken correspondeerd het kleinste getal met de grootste opening:

Diafragma Waarden

Maximaal Diafragma

Als we praten over ‘maximaal diafragma’ dan gaat het om de grootte van de opening, niét om het f-getal. Elke lens op de markt kan op een klein genoeg diafragma ingesteld worden (bijv. f/16 of f/22), daar hoef je dus geen zorgen over te maken. De grootte van het maximale diafragma kan wel nogal verschillen met als algemene richtlijn dat hoe groter het maximale diafragma is hoe duurtder de lens.

Een lens met een groot maximaal diafragma kan dus veel licht doorlaten….maar wat heb je daar dan aan?

1.  Je kunt nog steeds mooie foto’s maken bij weinig licht

binnenshuis

Omdat je lens zoveel licht door kan laten bij een groot maximaal diafragma kun je nog steeds mooie foto’s maken bij weinig licht. Je hoeft namelijk niet zo snel je flitser te gebruiken dan bij lenzen met een kleiner max. diafragma. Hetzelfde geldt voor het verhogen van je ISO waarde.

2.  Je kunt korte (=snelle)  sluitertijden gebruiken
Een spiegelreflex is snel

Omdat er zoveel licht doorgelaten wordt hoeft je sensor maar kort belicht te worden voor een goede belichting. Een groter diafragma zorgt dus altijd voor een kortere sluitertijd. En een korte sluitertijd heeft weer bepaalde voordelen:

  • Je hebt minder last van bewegingsonscherpte
  • Je kunt de actie ‘bevriezen’ als je bijv. foto’s maakt van sportende mensen

3. Je kunt gebruik maken van een kort ‘scherptediepte’ bereik
macro

Je kent ze wel, die foto’s waarbij het object op de voorgrond scherp is en de achtergrond vaag. Dit wordt bereikt met een groot diafragma. Hoe groter je diafragma kan worden hoe korter het stukje dat scherp is op de foto.  Deze mogelijkheid van het diafragma instellen wordt met name gebruikt door natuur en portret fotografen.

Maximaal Diafragma Herkennen

Als je de omschrijving van een lens ziet dan ziet dat er meestal uit als:

  • 50mm f/1.4
  • 18-50mm f/2.8
  • 24-70mm f/3.5-5.6

Het eerste getal (bijv. 50mm) slaat op de brandpuntsafstand. Het tweede getal slaat op het maximale diafragma (bijv.f/1.4).  Je ziet dat je omschrijving hebt met één f-getal (zoals f/1.4) en met twee f-getallen (zoals f/3.5-5.6). Lenzen met één f-getal hebben altijd een continue maximum diafragma. Dat houdt dus in dat je zowel bij 18mm voor f/2.8 kunt kiezen als grootste diafragma maar ook bij 50mm.

Een lens waar bijv. 24-70mm f/3.5-5.6 staat heeft een altijd variabel maximum diafragma. Dat houdt in dat je bij 24mm voor 3.5 kunt kiezen als max. diafragma en bij 70mm maar voor 5.6. Bij 50mm heb je een waarde in het midden als max. diafragma, bijv. f/4.0.

Een variabel max. diafragma is natuurlijk nadeliger dan een continue max. diafragma omdat je de voordelen van een groot diafragma gaat missen bij langere brandpuntsafstanden.

Welk diafragma heb ik nodig?

Welk max. diafragma je nodig hebt is erg afhankelijk van de licht condities waarin je foto’s wil nemen. Hoe minder licht hoe belangrijker een groot max. diafragma wordt. Daarnaast is een groot max. diafragme belangrijk voor mensen die veel creatieve controle over hun foto’s willlen. Schiet je alleen foto’s op de automatische stand dan is diafragma niet zo belangrijk.

Hieronder een klein tabelletje om je een idee te geven van de max. diafragma waarden die je nodig hebt in bepaalde situaties:

LichtsituatieDiafragma
Binnen1.4-2.8
Bewolkt2.8-3.5
Schaduw3.5-5.6
ZonnigAlle

Onthou nu voor jezelf welk maximum diafragma je nodig hebt in je lens en of dit een constant of variabel max. diafragma moet zijn, en ga naar Stap 4: Welke extra eigenschappen kan een lens hebben?